Kapadokya Teknoloji Transfer Ofisi Müdürü Doktor Öğretim Üyesi Cevahir Altınkaynak, birden fazla lizozomal depo hastalığın teşhisini tek bir tarama testi ile yapma imkanı sağlayan yöntem geliştirdi.  

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (NEVÜ) Avanos Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Cevahir Altınkaynak, Altınbaş Üniversitesi’nden Doktor Öğretim Üyesi Murat Ekremoğlu ve Erciyes Üniversitesi’nden Doç. Dr. Nalan Özdemir proje ortaklığında geliştirilen ELISA test sistemi projesi, 8. Kimyevi Maddeler ve Mamuller Ar-Ge Proje Pazarı’nda ilaç ve eczacılık ürünleri kategorisinden ikincilik ödülü kazandı. 

Bu proje ile ilk defa en sık görülen lizozomal depo hastalıklarından Gaucher, Fabry, Krabbe ve Niemann-Pick hastalıklarının tanısını tek bir ELISA kitinde taramaya imkân sağlayacak antikorla fonksiyonelleştirilmiş konjugat sistemleri kullanılarak doğru, hızlı, maliyeti düşük, soğuk zincir ve uzmanlık gerektirmeyen test sistemi geliştirilecek. Ödül, Ticaret Bakanlığı’nın desteği, İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) organizasyonu ve TÜBİTAK desteği ile düzenlenen 8. Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Ar-Ge Proje Pazarı’nda Dr. Öğr. Üyesi Cevahir Altınkaynak’ a takdim edildi.

 Proje yürütücüsü Doktor Öğretim Üyesi Cevahir Altınkaynak, projeyle ilgili bilgi verirken şunları söyledi:

“Literatürde nadir hastalıklar dediğimiz bazı hastalıklar var. Lizozomal depo hastalıkları da nadir hastalıklar içerisinde yer almaktadır. Günümüzde bu hastalıkların teşhisi için, dünya pazarında kullanılan ve hastalıklara spesifik enzim düzeylerini ölçen ELISA test kitlerinin hepsi tek bir hastalık tanısını gerçekleştirmektedir, bunun yanında birden çok hastalığın tanısını tek seferde gerçekleştirebilecek yani çoklu tarama imkânı sunan ürün dünya pazarında yer almamaktadır. Geliştirdiğimiz teknik sayesinde dört farklı hastalığın spesifik enzimlerini tek çalışmayla tespit edebiliyoruz. Yani enzim eksikliğinden kaynaklanan dört ayrı hastalığı tek bir çalışmayla ortaya çıkarabiliyoruz.”

Zaman Ve Kaynak Avantajı

Dr. Öğr. Üyesi Cevahir Altınkaynak;  “Bu proje ile ilk defa en sık görülen lizozomal depo hastalıkları olan Gaucher, Fabry, Krabbe ve Niemann-Pick hastalıklarının tanısını tek bir ELISA kitinde taramaya imkân sağlayacak antikorla fonksiyonelleştirilmiş konjugat sistemleri kullanılarak doğru, hızlı, maliyeti düşük, soğuk zincir ve uzmanlık gerektirmeyen test sistemi geliştirilecektir. Bu hastalıkların tek bir analiz siteminde taranacak olması laboratuvar çalışanları ve analiz talep edenler için zamandan tasarruf sağlayacaktır. Ayrıca doğruluğu ve güvenirliği kanıtlanmış kısa sürede sonuç verecek olan bu teknoloji ile ülkemizin dışa bağımlılığı azalacaktır.” dedi.

Üretim İçin Şirket Kurulacak

Geliştirilen yöntemin marka ve kullanım hakkının kendilerinde olacağını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Cevahir Altınkaynak, “Şu anda bu çalışmanın ön verileri var ve bunlar bize doğru yolda olduğumuzu gösteriyor. İlave testlerimizi yapmak üzere yürütücü olarak başvurusunu yaptığımız TÜBİTAK kurumundan alacağımız desteği bekliyoruz. Ardından da ticarileştirip dünya pazarına sürmeyi düşünüyoruz. Bu amaçla bir spin-off şirket kuracağız” diye konuştu.

Başka Hastalıklarda da İşe Yarayacak

Dr. Öğr. Üyesi Cevahir Altınkaynak geçmişten bu yana ELISA testleri üzerine çalışmalar yürütüyorduk. Bu yapılan çalışmaların neticesinde farklı protein ve antikorları tek bir konjugat sistemiyle beraber kullanabildiğimizi gördük. Ayrıca geliştirdiğimiz yöntem başka hastalıkların teşhisinde de yaygın şekilde kullanılabilecek.”